Извештај за спроведените активности на ПСС поврзани со пожарот на Галичица

Во понеделник, 30-ти Август, од страна на оперативниот центар за одговор при катастрофи на Црвен крст на Република Северна Македонија, бевме информирани дека на албанска страна, недалеку од границата, се појавил пожар, кој има опасност да се префрли на македонска територија, во строго заштитената зона на Националниот Парк. Бидејќи станува збор за планински предел, над 2000 м надморска височина, на кој не постојат пристапни патишта во високата зона, но и поради информациите дека се слушнати неколку детонации од заостанати гранати активирани од пожарот, од страна на Центарот за управување со кризи, преку оперативниот центар на ЦКРСМ, од нас беше побарано да се направи извидување на ситуацијата на терен, од безбедна далечина со употреба на дрон.

Бидејќи пожарот сѐ уште беше длабоко на албанска територија, барањето беше извидувањето да се изврши следниот ден, вторник 31-ви август, во раните утрински часови. Утрото на 31-ви, во координација со оперативниот центар на ЦКРСМ, бевме информирани дека поради безбедносни причини (поради детонациите од претходниот ден), одлучено е наместо од терен, извидувањето да се направи со хеликоптер на МВР. По извидувањето, беше  констатирано дека пожарот е многу блиску до границата и тоа на двете страни од Галичица (преспанската на исток и охридската на запад) и дека истиот брзо напредува.

Бидејќи беше очигледно дека во наредните денови, пожарот ќе треба да се гаси со поголем број на луѓе, оперативниот центар на ЦКРСМ побара од нас да организираме целосна логистика за укажување на помош, брза евакуација на евентуално повредени лица, како и дистрибуција на храна и вода за екипите на терен, која ЦКРСМ ја има обезбедено преку механизмот за хуманитарна помош од Федерацијата на Црвен крст и Црвена полумесечина. Дополнително во координација со одговорните лица од НП Галичица, беше побарано од нас, сепак да се направи извидување на терен, по должина на границата, бидејќи поради силниот ветер и густиот чад, состојбата изгледаше алармантно.

Во среда, 1-ви септември, во утринските часови, два тима на ПСС, вкупно 6 лица, се упатија на планината. Првиот тим организираше логистичка база во спасителната станица „Спиридон“, а другиот направи целосна обиколка на границата во високата зона од Граничен камен Ф-12, па сѐ до ГК Ф-9. За среќа, беше констатирано дека пожарот на источната страна од планината е целосно изгаснат и воопшто не навлегол на македонска територија, а на западната страна, во зоната над 1900 мнв, навлегува на македонска страна во форма на тесен ракав, кој поради правецот и силината на ветерот, се движи хоризонтално кон север, во тој момент високо над шумскиот појас.

Информациите кои ПСС ги достави до надлежните, беа од особено значење за подготовка на конкретен план за делување и беше побарано тимовите на ПСС да останат на планината и постојано да ја следат состојбата и да споделуваат информации. НП Галичица, согласно нашите информации и нивното искуство, покрај хеликоптерот, кој постојано апелираa да се вклучи во гасењето на пожарот, одлучи за следниот ден да дејствува и од копно со десетина лица вработени во НП Галичица, кои ќе имаат задача да го запрат ширењето на пожарот во долната зона, кон шумскиот појас.

Рано утрото на 2-ри септември, тимовите на ПСС повторно излегоа на терен, каде затекнаа многу поволна ситуација предизвикана од обилната утринска роса, која го имаше забавено ширењето на пожарот и овозможуваше лесно делување на копнените тимови. Оваа информација ги охрабри надлежните од паркот, иако с уште не беше одобрено дествување со хеликоптер, сепак да излезат на терен и да се обидат да го локализираат пожарот, а нив им се приклучи уште еден тим на ПСС кој ја организираше логистиката.

За жал, со кревањето на утринските температури и неповолниот ветер, пожарот повторно се разгоре и напорите на вработените беа речиси безуспешни, иако успеаја во еден дел да го пренасочат пожарот и да не дозволат негово навлегување во шумскиот појас тој ден. Согледувајќи ја реалната димензија на пожарот, неговите карактеристики, како и непристапноста на теренот (неопходни 1-2 ч. пешачење по стрмен планински терен до линијата на огнот), на заеднички состанок, одговорните од НП Галичица констатираа дека гасењето единствено е возможно во координирана акција за гасење од воздух и копнени тимови кои ќе ги догаснуваат останатите жаришта. Ваквата констатација секако беше споделена со останатите надлежни институции и уште еднаш беше побарано вклучување на хеликоптер.

На 3-ти септември, состојбата остана непроменета, пожарот продолжи да се шири со истата динамика и полека да се издигнува кон гребенот на планината. Бидејќи самиот гребен и висорамнините кон врвот Магаро, претставуваат исклучително значајно живеалиште на голем број ендемични видови, кои дури и во 2007 година останаа не чепнати од тогашниот пожар, по барање на НП Галичица, тимовите на ПСС останаа и понатаму на терен да ја следат состојбата со пожарот во високата зона од планината. Планот беше, по секоја цена да се спречи пожарот да го зафати оваа исклучително значајно подрачје, но и да се внимава истиот да не навлезе во шумскиот појас во локалитетот Војтино.

На 4-ти септември, во претпладневните часови, пожарот се развиваше со истиот интензитет, сѐ до вечерта, кога поради промена на правецот на ветрот, истиот почна нагло да се спушта кон пониските зони и веќе утрото на 5-ти септември, почна полека да ја зафаќа периферијата на шумскиот појас и тоа во најстрмните карпести делови, на западната страна.

Поради ваквиот развој на ситуацијата, но и поради бројните реакции на јавноста, попладнето на 5-ти септември, на овие делови дејствуваше и армиски хеликоптер, кој заедно со слабиот дожд кој заврна, значително го намали интензитетот на пожарот и го локализира само на две значително помали локации. За следниот ден, НП Галичица во соработка со Општина Охрид, ТППЕ Охрид, ДЗС и останати доброволци, вкупно 40-тина луѓе, како и механизација за расчистување на шумските патишта, подготви план за координирано делување, во содејство со најавените 2 воени хеликоптери кои беше требаше да дејствуваат дента.

Благодарение на дождот кој заврна утрото, беа откажани двата хеликоптери како и ангажманот на доброволците, додека тимовите на НП Галичица, ТППЕ Охрид, ДЗС и ПСС, се упатија да ги доизгаснат останатите жаришта, на кои пожарот беше навлезен во шумата. На поголемиот дел од жариштето, каде пожарот беше подлабоко навлезен во шумата, делуваа дел од вработените во НП Галичица, ТППЕ Охрид и ДЗС, додека на едно помало жариште, кое беше прилично оддалечено и на стрмен карпест терен, делуваа дел од вработените во паркот и тимот на ПСС. За време на целиот теренски ангажман на тимовите од ПСС, како и за останатите тимови, беше обезбедена логистичка поддршка од оперативниот центар за одговор при катастрофи на ЦКРСМ. Во продолжение, дел од фото и видео документацијата изработена за време на теренските активности.

Со зголемување на температурите пожарот повторно се разгорува (фото и видео)

Тимовите на ПСС, сѐ уште го набљудуваат развојот од безбедна далечина, но за жал, со покачувањето на температурите и ветрот кој дува константно, пожарот повторно се разгорува.

Екипи од Националниот Парк Галичица пристапија од долната страна и се обидуваат да го изгаснат пожарот.

Дополнително, ќе се приклучи уште еден тим од ПСС, кој ќе обезбеди логистичка поддршка за останатите екипи на терен.

Утринската роса го локализира пожарот, но опасноста сѐ уште постои (фото и видео)

Тимовите на ПСС при Црвен крст Охрид, кои од рано утрово патролираат по должина на граничната линија, информираа дека најголем дел од огнената линија, особено во високите делови од планината, под дејство на ниските утрински температури и росата е веќе изгасната, но сѐ уште има појава на слабо тлеење во пониските делови, над месноста Војтино.

Тимовите се на терен и во директна комуникација со Националниот Парк Галичица, од каде се очекува да пристапат и нивни тимови, за целосна ликвидација на пожарот.

Тимовите на ПСС од терен ја следат состојбата со пожарот на Галичица

Од раните утрински часови, два тима на Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид, воспоставија логистичка база во спасителната станица на Галичица и направија целосна обиколка по должина на граничната линија од кота Ф12 на северо-исток, сѐ до кота Ф10 на југо-запад и кота Ф-9 на запад.

Од фотографиите јасно може да се види дека пожарот сериозно се доближува до македонската граница во високата зона на планината и единствено навлегува кај кота Ф-9 и се движи надолу кон месноста Војтино, каде веќе е на оддалечеост од 400 до 500 метри од шумскиот појас.

Двата тима ќе останат на терен во следните 48 часа и ќе споделуваат информации со останатите институции.

 

Успешно извлечено домашно милениче во месноста Канео

Утрово во 08:15ч. оперативниот центар на ПСС беше алармиран од загрижен граѓанин, чие домашно милениче, куче од расата лабрадор, заглавило на тесна полица, над 15-ина метри стрмна карпа, во непосредна близина на црквата Св. Јован Канео.

Четири члена екипа веднаш излезе на терен и безбедно го извлече преплашеното милениче.

Секогаш се радуваме кога со нашите интервенции ги правиме луѓето среќни. Нивната радост ги исполнува и нашите срца. Знаеме дека Лејди, друг пат нема да ризикува на карпест терен.

 

 

Трета интервенција во месец Јули

Денес во 12:00ч., во оперативниот центар на Планинската Спасителна Служба, беше пријавено дека движејќи се по патеката од с. Трпејца, кон манастирот Св. Богородица Захумска (Заум), средовечна госпоѓа се здобила со сериозна повреда на ногата и не можела самостојно да продолжи. По утврдување на точната локација, а имајќи го предвид сообраќајниот метеж на патниот правец Охрид – Св. Наум во овој период од годината, оперативниот центар на ПСС одлучи за оваа интервенција да искористи дел од ресурсите од Единицата за безбедност на вода, која исто така делува во состав на Црвен крст Охрид. Благодарение на пловниот објект, до местото на незгодата тимот стигна за 20-тина минути. Веднаш ѝ беше укажана помош на повредената, со имобилизација на ногата, по што со помош на мултифункциско носило, беше безбедно спуштена до брегот на езерото. Повредената со пловниот објект беше транспортирана до с. Пештани, од каде во 13:15ч. ја презеде возило на итната медицинска помош од Охрид и ја пренесе во специјалната болница за ортопедија и трауматологија „Св. Еразмо“ на понатамошен третман.

Оваа интервенција, трета по ред во месец јули, уште еднаш ја истакнува спремноста на спасувачките тимови при Црвен крст Охрид, кои располагаат со соодветни вештини, опрема и возила, со чија помош, ваквите интервенции се сведуваат на рутинска операција и се изведуваат максимално безбедно и со голема прецизност и ефикасност.

На Госпоѓата и посакуваме брзо закрепнување, а на сите посетители на регионот безбедни планински авантури.

Уште една интервенција на ПСС, за среќа и овој пат без повредени лица

Доцна попладнево, во 19:15 часот, оперативниот центар на ПСС беше алармиран од посетител на плажата во Љубаништа, барајќи помош за евакуација на параглајдерист, кој принудно слетал на високо стебло во месноста Војтино.

Според првичните информации, параглајдеристот не бил повреден, но поради висината на стеблото на кое се закачил, не можел самостојно да се спушти. По кратко време, лицето кое нѐ алармира, нѐ поврза со водачот на групата параглајдеристи од Украина, кој ни потврди дека им е потребна помош и ни даде ГПС координати од местото на незгодата.

Веднаш беше мобилизиран еден тим од ПСС, кој со теренско возило и соодветна техничка опрема се упати на терен. Во 20:35 часот, тимот пристигна на самото место, на 1300 м надморска височина, длабоко во густата букова шума на Војтино, каде ги затекна пријателите на заглавениот параглајдерист, кои претходно 5 часа безуспешно се обидувале да му помогнат.

Веднаш беше поставен систем за извлекување на параглајдеристот, кој беше заглавен на 15-тина метри над земјата. За кратко истиот беше безбедно спуштен и заедно со неговите пријатели транспортиран до асфалтниот пат Охрид – Св. Наум, од каде ги презеде нивно возило. За жал, поради безбедносни причини, беше невозможно да се спаси и крилото, кое со видливи оштетувања, остана да виси заглавено на високата крошна од дрвото. Акцијата заврши во 22:40 часот, со безбедно враќање на тимот во оперативниот центар на ПСС во Охрид.

 

Повеќе од 12 часа неизвесност со среќен епилог на Плакенска планина

Доцна синоќа во 23:28ч. оперативниот центар на ПСС беше алармиран од граѓанин на Охрид, со информација дека негов близок роднина, кој заедно со уште две други лица бил на мото крос тура на Плакенска планина, се оделил од групата и сеуште не се вратил од планината.

По проверка на информациите и воспоставен контакт со останатите членови на групата, дознавме дека групата од три моторни возила (2 АТВ-а и 1 мото крос) заедно биле на тура на Сталев камен, од каде требало да се спуштат до селото Куратица, за да ја завршат турата. Од непознати причини, возачот на кросот, од врвот Сталев камен, тргнал надолу неколку минути пред останатите и за кратко време им се изгубил од видикот. Останатите двајца возачи, во надеж дека брзо ќе го стигнат, побрзале надолу и откако забележале дека премногу е оддалечен, се обиделе да го контактираат на мобилен телефон во 18:45ч. За несреќа, телефонот на изгубеното лице бил со испразнета батерија и, веднаш по воспоставувањето на контакт, се исклучил без да успеат да разберат што се случило. Двајцата возачи на АТВ возила, одлучиле да се спуштат во с. Куратица и да проверат дали можеби третиот е веќе стигнат. Откако се осигурале дека возачот на кросот не е стигнат на крајната дестинација, со останати соселани се организирале и со неколку теренски возила се вратиле во планината, во потрага по изгубениот возач.

Мештаните, кои одлично ја познаваат планината, при отежнати услови во ноќните часови, ги поминале сите можни планински патишта, дури и по неколку пати, но без успех. Поради тоа и поради сомнеж дека можеби станува збор за сериозна несреќа, одлучиле да побараат помош од Планинската Спасителна Служба.

Согласно протоколот за делување во вакви ситуации, ПСС мобилизира 8 припадници, од кои 5 веднаш се упатија на терен со едно теренско возило и едно АТВ, тројца останаа во оперативниот центар да ја подготват логистиката за долготрајно пребарување, а останатите беа алармирани да бидат во приправност. Тимот пристигна на местото на настанот во 01:20ч., каде во придружба на мештаните изврши првично извидување на теренот и брифинг за дотогаш преземените дејствија.

Откако беше констатирано дека сите шумски патишта во високата зона од планината се пребарани по неколку пати, во 03:00ч. беше одлучено сите тимови да се повлечат до изгрејсонце, кога потрагата би продолжила на дневна светлина. Поради големината на планинскиот масив, брзината со која моторист може да се движи на таков терен, како и природата на можните повреди кои би настанале при евентуален пад, одлучивме во операцијата за пребарување, да побараме асистенција од воздухоплов, за што веднаш упативме барање до Центарот за управување со кризи.

Рано утрото во 6:15ч. раководителот на ПСС беше контактиран од страна на директорот на ЦУК г-дин Стојанче Ангелов, со информација дека хеликоптер на армискиот воздухопловен ВИНГ е веќе одобрен, но поради нивна вклученост во гаснење на шумските пожари кои беснеат во неколку региони на државата, истите ќе бидат во stand by позиција, а за кратко се очекува и потврда од МВР, чиј хеликоптер би се вклучил во потрагата.

Веќе во 07:30ч. хеликоптерот полета од Скопје и во 08:10ч. започна со детално пребарување на високите зони од планината на потегот од превојот Буково, сѐ до Илинска Планина на север. За жал, и по 2 часа детално пребарување, немаше резултати, по што хеликоптерот се повлече, а тимот на ПСС веќе започна со подготовка на план за детално теренско пребарување. Од логистички аспект ова е најсложена операција, која бара вклученост на голем број луѓе и целосна логистика за нивно безбедно делување. Поради тоа, на терен се упатија и 10 припадници на полицијата од СВР Охрид.

За среќа, во 10:20ч. бевме информирани дека лицето по кое се трага, се јавило на негови блиски и ги информирало дека по цела вечер талкање низ планината, успеал да се спушти во с. Брежани, каде се наѓа во моменот само со лесни повреди. По оваа среќна информација, акцијата е прекината, а тимовите од ПСС, полицијата и локалното население се повлекоа од планината.

Среќниот епилог на акцијата, ја претвори истата во одличен тест и вежба за координација помеѓу ПСС и државните институции, како и нивната меѓусебна соработка во случаи кога станува збор за организирање на ефикасни операции за спасување на човечки животи. Оваа непланирана „вежба“, докажа дека како општество, имаме доволен капацитет, соодветно едуциран персонал и современа опрема, а ни недостасуваат само дефинирани Стандардни Оперативни Процедури (СОП) за меѓусебно координирано делување.

Во овој случај, целиот систем беше навреме и ефикасно координиран, благодарение на личните заложби од ВД директорот на ЦУК г-дин Стојанче Ангелов, кој и сам констатира дека она што мора најбрзо да се менува, е токму зависноста на системот од личните релации на поединци, наместо од потребите на самите оперативни тимови кои делуваат на терен.

На крајот, сакаме уште еднаш да апелираме до сите љубители на планинските авантури, да ги почитуваат основните правила за движење и однесување на планина, да не ги потценуваат планините и да не ги преценуваат сопствените способности, за време на турите да се движат во групи од кои нема да се издвојуваат, како и да поседуваат соодветна опрема за условите и мобилен телефон со полна батерија, како би можеле навреме да побараат помош во случај на несреќа.

Воспоставена соработка и реализиран двонеделен тренинг со воздухопловниот ВИНГ на Армијата

Со одобрение на Министерството за Одбрана и Генералштабот на Армијата, Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид започна многу значајна соработка со армискиот воздухопловен ВИНГ, која во иднина ќе се продлабочува, со цел зголемување на ефикасноста и економичноста на спасителните операции. Соработката ја започнавме како дел од проектните активности на проектот „Нови можности за безбеден зимски авнтуристички туризам“, финансиран од Европската Унија, ИПА програмата за соработка со Албанија, кој има за цел, зголемување на ефикасноста на ПСС во прекуграничниот регион, а со тоа и безбедноста на посетителите и локалното население во регионот. Обуката ја заокруживме со показна вежба за изведување на една од најкомплексните операции во планинското спасување, односно извлекување на повреден од вертикална карпа, со помош на хеликоптер. Показната вежба беше организирана, со цел презентација на значењето на цивилно-воената соработка, во случај на деликатни несреќи, кога е неопходно здружување на сите расположливи ресурси, за безбедно и ефикасно изведување на операциите за спасување.

За вежбата беше разработено сценарио според кое двајца параглајдеристи, поради лоши временски услови, завршуваат едниот закачен на карпа висока 30-тина метри, а другиот во водите на Преспанското Езеро.  Согласно сценариото, Оперативниот центар на ПСС добива СОС повик од посетители на плажата во Стење, со информација дека двајцата параглајдеристи доживеале несреќа. Со оглед на природата и комплексноста на несреќата, Оперативниот Центар на ПСС прави проценка дека за ефикасно изведување на операцијата, е неопходно вклучување на хеликоптер и специјализирани тимови за спасување од вода, по што веднаш се испраќа барање до командата на армискиот воздухопловен ВИНГ. Веднаш се подготвува хеликоптер МИ17, кој заедно со припадници на армиските специјални единици се упатува во Охрид, од каде по 45 мин. го зема тимот на ПСС и за 10 мин. стигнуваат на местото на несреќата. Додека тимот на ПСС спроведува имобилизација на повредениот на карпа, со помош на специјализирано мултифункционално транспортно средство, армиските тимови го евакуираат лицето од водите на Преспанското Езеро. Откако параглајдеристот на карпата е целосно имобилизиран и подготвен за транспорт, тимот на ПСС го повикува хеликоптерот, кој со витло го подигнува повредениот директно од карпата.

За вежбата и за претходните тренинзи, Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид ја користеше специјализираната опрема за имобилизација на политрауматизирани лица, како и опремата за спасување од хеликоптер (мултифункциско носило и систем за анти-ротација) кои се набавени во рамки на проектите финансирани од Европската Унија, преку ИПА програмата за прекугранична соработка со Албанија.

Показната вежба ја следеше Министерката за Одбрана, Г-ѓа Радмила Шекеринска придружувана од високи претставници на армискиот Генералштаб, како и останати ВИП гости од Преспа Форумот за Дијалог. По завршување на вежбата, имавме можност на гостите да им презентираме дел од специјализираната опрема за спасување, како и да поразговараме со Министерката за Меѓународните стандарди во планинското спасување, нивната имплементација кај нас и неопходноста за формирање на Национален систем за спасување, кој како што изјави и Министерката „Ако функционира локално, може да функционира и национално!“.

Вештините кои ги владеат припадниците на Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид, современата опрема со која располагаме, како и ентузијазмот и подготвеноста на припадниците од воздухопловниот ВИНГ, ни овозможија за само 5 дена тренинг, распоредени во две недели  соработка, да реализираме една од најкомплексните операции за спасување.

Во оваа прилика, сакаме посебно да им се заблагодариме на сите припадници од воздухопловниот ВИНГ, за одвоеното време и позитивната енергија кои ни ги посветија.

Момци, Вие сте многу повеќе од само професионални припадници на Армијата, Вие сте ЛУЃЕ СО ГОЛЕМИ СРЦА И ХУМАН ДУХ. Уште сега, се радуваме на соработката која ни претстои.

 

Отворен ден и заедничка промоција со армискиот воздухопловен ВИНГ

Во текот на вчерашниот ден, од 16:00 до 19:00 часот, во армискиот центар за обука на вода во Охрид беше организиран отворен ден, на кој граѓаните, особено најмладите, имаа можност одблиску да се запознаат со дел од хеликоптерите на армијата, како и со специјализираната опрема за спасување на планина. Отворениот ден, претставуваше своевидна завршница на тридневните тренажни активности на воздухопловниот ВИНГ, во соработка со специјалните армиски единици и припадниците на Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид. На настанот се вклучија голем број случајни минувачи, како и дечињата од Охрид трчаТ – детска атлетика со своите родители. Спроведувањето на заедничките обуки и тренинзи, како и презентацијата на современата опрема за спасување, ја зголемуваат довербата на граѓаните во системот за цивилно-воена соработка во случај на несреќи. Покрај чувството на сигурност, ваквите настани кај граѓаните ја побудуваат хуманоста, особено кај најмладите и ја развиваат желбата за нивно активно вклучување во иднина, како дел од специјалните воени или цивилни служби, кои секогаш се подготвени да им помагаат на луѓето во неволја. Се надеваме дека некои од големиот број дечиња кои нѐ посетија, веќе сонуваат за својата успешна кариера како пилоти, воени специјалци или вешти алпинисти, спасувачи на планина.