Панел дискусија: Предизвици и современи трендови во планинското спасување во Европа

Минатата недела, во Охрид се одржа панел дискусија, на која за прв пат, пред високи претставници на државните институции, се дискутираше на тема планинско спасување, меѓународни стандарди на ова поле, како и неопходност од институционално и системско решавање на ова прашање во државата и прекуграничниот регион, како предуслов за развој на авантуристичкиот туризам и безбедноста на граѓаните.

На панелот, покрај Министерката за одбрана на РСМ, г-ѓа Славјанка Петровска, директорот на Центарот за управување со кризи г-дин Стојанче Ангелов и градоначалниците на Охрид, г-дин Кирил Пецаков и на општина Грамш, Р. Албанија, г-дин Клодиан Таче, присуствуваа и високи претставници на Министерствата за внатрешни работи и одбрана, воздухопловните единици, специјалните полициски и воени единици, Агенцијата за цивилно воздухопловство, Дирекцијата за заштита и спасување, противпожарни единици, како и голем број доброволни здруженија.

Присутните имаа ретка прилика детално да се запознаат со системот за планинско спасување во Република Хрватска, директно од првиот човек на ХГСС, г-динот Јосип Граниќ, кој на одличен начин ја презентираше „тајната на успехот“ на Хрватската Горска Служба за Спасување, која во моментот е една од најдобрите во Европа. Тој на присутните, преку примери и конкретни бројки, ги презентираше значењето и улогата на ХГСС, како основна оперативна сила во системот за цивилна заштита во Хрватска, која со своите 1200 високо обучени и опремени волонтери, распоредени во 25 станици низ државата, 24 часа, 7 дена во неделата, се грижи за безбедноста на граѓаните и бројните туристи.

Исто така, г-динот Граниќ ја потенцираше важноста од постоењето на посебниот закон за ХГСС, со кој во целост се уредени улогата, правата и должностите на припадниците, но и финансирањето и соработката со останатите државни институции. Посебно го нагласи концептот на волонтерската организација на службата, кој се применува во 95% од земјите во Европа, а се карактеризира со голема ефикасност, економичност и мобилност, особено во случаи кои налагаат вклучување на голема бројка на луѓе и траат подолго време, за што како пример го наведе последниот случај со авионската несреќа во Хрватска, каде повеќе од 250 припадници на ХГСС, два дена беа вклучени на терен и ја менаџираа потрагата по спортскиот воздухоплов, во услови на комплексен планински терен и слаба видливост. Меѓу другото, г-динот Граниќ ја потенцираше важноста за строго придржување до меѓународните стандарди и препораките на ICAR (International Commission for Alpine Rescue), без кои кажа дека е невозможно организирање на современа служба.

Од страна на г-динот Костантин Циривири, реномиран домашен експерт во областа на алпинизмот, планинскиот туризам и спасувањето на планина, беа презентирани основните елементи од студијата за организација на Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид, изработена во 2019 година, како и значајните резултати постигнати во изминатите 3 години од делувањето на ПСС во прекуграничниот регион. ПСС како единствена ваква служба во моментов, која за граѓаните и посетителите на регионот, обезбедува 24 часовна услуга, 7 дена во неделата, согласно европските стандарди и препораки на ИКАР, претставува одличен пример за ефикасно организирање и уредување, кој лесно може да се примени и во останатите региони. Но, проблемот со финансиската одржливост и понатаму останува нерешен, иако во студијата направени се детални прогнози и предлози за креирање на економичен годишен буџет, кој предвидува вклученост на општините од регионот со минимални буџетски средства во висина од 0,26% до 0,6% од нивните годишни буџети (зависно од општината), кои за жал, до сега не изразија подготвеност за нивно обезбедување.

Примерот на ПСС, укажува на тоа дека непостоењето на соодветно законско решение, е сериозна пречка за креирање на ефикасен државен систем за спасување на планина, по примерот на Хрватска, што ги обесхрабрува волонтерите, и наместо постојан раст, резултира со губење на ентузијазмот и желбата да се даде максимум за заедницата. Г-динот Циривири, потенцираше дека проценките од студијата, како и три годишните анализи на резултатите од делувањето на ПСС Охрид, претставуваат одлична база, врз основа на која се прават организациските шеми и моделот за делување на Националниот Сојуз за Планинско Спасување, кој во блиска иднина, преку соодветно законско решение и во соработка со останатите државни институции, ќе може ефикасно да организира државна оперативна структура, подготвена за делување во сите региони на државата, но и прекугранично, во соседна Албанија, доколку има потреба.

Министерката за одбрана, г-ѓа Славјанка Петровска, ги информираше учесниците на панелот за процесот на реформи во цивилната заштита, кој е веќе започнат и до септември треба да биде презентиран новиот концепт и изрази подготвеност за отворање на прашањето за законско уредување на планинското спасување, по примерот на Хрватска, кој секако ќе биде и составен дел од новиот систем за цивилна заштита во државата.

Панел дискусијата беше  организирана во рамки на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“, кој е финансиран од ЕУ, ИПА програмата за прекугранична соработка со Албанија и Министерството за локална самоуправа на РСМ, а домаќини на истиот беа Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид, Националниот Сојуз за Планинско Спасување и Алпинистички клуб Патагонија Охрид.

 

Организирана промотивна снежна авантура на Галичица

Иако сме веќе длабоко навлезени во пролетта, одличните снежни услови на Галичица ни овозможија прекрасно снежно другарување со младите волонтери од Црвен крст Охрид и Атлетскиот клуб Охрид трчаТ, како и со  нивните родители. Изминатиот викенд, во регионот околу планинската куќа Спиридон на Галичица, членовите на алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА од Охрид и Планинската Спасителна Служба имаа можност на повеќе од 30 присутни, промотивно да им организираат незаборавни снежни авантури, кои покрај забавен, имаат и едукативен карактер.

Имено, станува збор за промоција на „Мобилен зимски авантуристички парк“, нова содржина која  Алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА Охрид во иднина ќе ја нуди на посетителите во околината на планинската куќа Спиридон на Галичица, кај ново изградениот планинарски дом во Брежани, општина Дебарца, но и на други локации во регионот, погодни за таа намена.

За потребите на оваа нова туристичка содржина, во рамки на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“ набавени се 30 комплети опрема, кои содржат дрезги за движење во длабок снег, камашни, лопати за снег, лавински сонди, како и сетови за изучување и истражување на снежната покривка. Во комбинација со вештините на алпинистите од клубот, оваа опрема на посетителите ќе им овозможи незаборавни авантури, кои можат да бидат еднодневни со претежно забавен карактер до повеќедневни едукативни.

Промотивната активност, како и целокупната опрема за потребите на алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА, е финансирана од ЕУ, ИПА програмата за прекугранична соработка со Албанија и Министерството за локална самоуправа и има за цел збогатување на туристичката понуда во регионот, проширување на туристичката сезона, обезбедување одржливост на клупските активности, како и пример за креирање на нови содржини кои овозможуваат одржливо искористување на природата во заштитените подрачја и националните паркови.

Промоција на новите специјализирани возила и опрема за спасување во зимски услови (Видео и фото)

Денес, на охридската ривиера, беа промовирани новите специјализирани возила и опрема за спасување во зимски услови, наменети за потребите на Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид и Алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА од Охрид, како и за локалните тимови од општините Дебрца  и Грамш. Опремата е набавена со финансиски средства од Европската Унија, преку ИПА програмата за прекугранична соработка со Албанија, во рамки на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“.

Со овие возила и опрема, Планинската Спасителна Служба го заокружува процесот на опремување за комплетна мобилност во сите годишни времиња и метеоролошки услови, а со опремувањето на локалните тимови во Општините Дебрца и Грамш, значително се проширува територијалниот опфат и ефикасноста на спасителните операции во иднина.

На промоцијата, свои обраќања имаа Претседателот на Црвен крст Охрид, Г-дин Сашо Точков, Министерот за локална самоуправа на РСМ Г-дин Горан Милевски и Евроамбасадорот во РСМ Н.Е. Дејвид Гир, кои изразија задоволство од успешноста на проектите со кои се воспостави оваа регионална Планинска Спасителна Служба согласно највисоките меѓународни стандарди и ја потенцираа важноста од активно вклучување на локалните самоуправи во нејзината идна одржливост.

По официјалниот дел, гостите имаа можност да ги разгледаат возилата и опремата, придружувани од припадниците на ПСС, а високите претставници на Центарот за Управување со Кризи, Дирекцијата за Заштита и Спасување, Единицата за Специјални Задачи при МВР, Хеликоптерското одделение при МВР и Военото Воздухопловство, го посетија оперативниот и тренинг центар на Планинската Спасителна Служба и разговараа за продлабочување на соработката, со цел поголема ефективност на спасителните операции во иднина, не само во охридскиот регион, туку и пошироко.

Во оваа прилика, сакаме да изразиме особена благодарност до Делегацијата на Европската Унија во РСМ и Министерството за Локална самоуправа, не само за финансиската поддршка, туку и за заложбите и активната вклученост во процесот за интеграција на ПСС во државниот систем за заштита и спасување, како и во напорите за ефикасно и брзо прекугранично делување.

 

 

 

Промоција на новиот проект кој ПСС ќе го спроведува со партнерите од регионот

На граничниот премин „Свети Наум“ беше одржана промоција на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“, финансиран од Европската Унија, програма за прекугранична соработка со Република Албанија. Партнери на овој проект, покрај ПСС при Црвен крст Охрид се и алпинистичкиот клуб Патагонија Охрид, општина Дебрца и општина Грамш од Република Албанија. Целта на овој проект е да се подобри социо-економскиот развој на поширокиот охридско-преспански регион преку одржлив развој и промоција на високи стандарди за безбедност во туризмот. За Планинската Спасителна Служба, со овој проект ќе биде обезбедена комплетна опрема за безбедно делување на спасителите во зимски услови, како и специјални теренски возила, опремени со гасеници и приколки за транспорт на повредени лица во снежни услови. Со помош на оваа опрема, значително ќе се подобрат капацитетите на службата, како и нејзината ефикасност, во зимскиот период.

На оваа церемонија Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид и Националниот координативен центар за гранично управување потпишаа Меморандум за соработка, чија цел е преку координирани активности спасувачките тимови на службата да можат брзо да ја поминат границата и во најкус можен рок да интервенираат за спасување на Албанска територија. Овој меморандум претставува прв чекор во процесот за креирање на посебен протокол, со кој во иднина Планинската Спасителна Служба, со целокупната опрема, возила и спасувачи, без застој ќе ја минува границата на официјалните гранични премини или на т.н. зелени премини на копно, но и со воздухоплов доколку е тоа непходно за ефикасноста на акцијата. Тоа ќе значи системско подобрување на безбедносните услови во туризмот, но и поголема безбедност на населението од прекуграничниот регион.

Г-динот Сашо Точков, претседател на Црвен крст Охрид истакна дека со воспоставувањето на систем за ефикасно делување на Планинската Спасителна Служба и со почетокот на новиот проект се заокружува долгогодишната заложба за безбедносен систем и услови за сите туристи, љубители на планината, како и за сите жители од овој регион.

Г-дин Никола Бертолини од Секторот за соработка и развој при Делегацијата на ЕУ од своја страна посочи дека Европската  Унија секогаш ги препознавала и ќе ги поддржува и во иднина сите проекти што промовираат прекугранична соработка, како еден од најважните приоритети согласно програмите за поддршка на ЕУ.

 

Свое обраќање имаа и министерот за локална самоуправа, г-дин Горан Милевски, Директорот на Царинска Управа, г-дин Ѓоко Танасоски, како и градоначалниците на општините Дебрца и Грамш, г-дин Зоран Ногачески и г-дин Клодијан Таче, кои го истакнаа своето задоволство од успехот на ваквите проекти, што влијаат не само на економскиот развој на регионот, туку и придонесуваат за промоција на туристичките потенцијали на општините.

 

По одржаната промоција, беше организиран иницијален работен состанок во хотелот Свети Наум, со претставници на релевантните институции од двете земји.

 

Ден на безбедноста на планина

Црвениот Крст го одбележува 15 јануари како “Ден на безбедноста на планина”. По тој повод, Планинската Спасителна Служба при Црвен Kрст Охрид, го искористи вчерашниот ден за изведување на работни обврски и кондициски тренинг, со цел поставување на новиот репетитор за радио комуникација, кој значително ќе ги подобри капацитетите на Службата. Станува збор за репетитор, кој ќе ѝ овозможи на службата непречена комуникација во радиус од најмалку 50км, и со чија помош ќе биде покриен најголем дел од територијата на која делува ПСС Охрид. Репетиторот беше набавен во рамки на проектот “Регионот Охридско езеро – Безбедна дестинација за авантуристички туризам”, финансиран од Европската Унија, преку ИПА програмата за прекугранична соработка со Албанија.

Планинската Спасителна Служба при Црвен Крст Охрид, по овој повод упатува поздрави до сите колеги, волонтери и професионалци од спасителните служби низ светот, со искрени желби за успешна работа, многу заеднички планински дружби и што помалку спасителни операции.

Отворање на оперативниот и тренинг Центар на ПСС

Конечно реализиран уште еден значаен сегмент од нашата дводецениска мисија за развој на Планинската Спасителна Служба во регионот околу Охридското Езеро. Свечено пуштен во употреба оперативниот и тренинг центар, прв од ваков вид во нашата држава и пошироко. Огромнa благодарност до Европската Унија и Министерството за Локална самоуправа, за финансиската поддршка доделена преку програмата за прекугранична соработка со Албанија. Наскоро ќе објавиме повеќе детали и фото албум од свеченото отворање.

П.С. Посебна благодарност за видеото до тимот на Digital Box