Националниот сојуз за планинско спасување на Светскиот конгрес на ИКАР 2026 во Инсбрук

НСПС, кој од 2023 година е полноправна членка на ИКАР со највисокиот статус на членство – категорија А, преку учеството на конгресот продолжува да ја зајакнува соработката со меѓународната спасувачка заедница и да ги следи современите практики во планинското спасување.

Програмата опфати стручни предавања, работилници и практични демонстрации од областа на копненото, воздушното и лавинското спасување, спасувањето со кучиња и ургентната планинска медицина. Во фокусот беа примената на современи технологии и дронови, унапредувањето на спасувачките техники, медицинското згрижување на повредените и анализата на сложени спасувачки операции. Конгресот воедно овозможи размена на искуства и дискусии за развојот и усогласувањето на меѓународните стандарди и препораки.

Практичниот дел, организиран во алпскиот амбиент над Инсбрук, овозможи непосредно запознавање со современи спасувачки техники, хеликоптерски операции и специјализирана опрема. Преку демонстрациите и размената на практични искуства, учесниците имаа можност да се запознаат со пристапите што ги применуваат спасувачките тимови во различни земји.

Паралелно со конгресната програма се одржа и саем на опрема за планинско спасување, на кој водечките светски производители ги претставија своите најнови производи, технологии и иновативни решенија.

Учеството на вакви меѓународни собири е значајно за континуираното унапредување на знаењата и вештините на спасувачите и за примената на препораките на ИКАР во домашни услови. За Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид, овие насоки се особено важни за подобрување на оперативната подготвеност и квалитетот на спасувачките интервенции.

Размената на знаења и зајакнувањето на меѓународната соработка придонесуваат кон заедничката цел – развој на современ, ефикасен и национално организиран систем за планинско спасување во Македонија, усогласен со стандардите и препораките на ИКАР.

TWINNING OHRID – MØRE OG ROMSDAL: Размена на искуства и зајакнување на пријателството

Од 15 до 20 септември 2026 година, Црвен крст Охрид и Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид беа домаќини на колегите од Службата за пребарување и спасување при Норвешкиот црвен крст од Мере ог Ромсдал. Посетата се реализираше во рамките на партнерската соработка „Twinning Ohrid – Møre og Romsdal“, со цел размена на искуства, меѓусебно запознавање и продлабочување на соработката меѓу волонтерите и спасителите.

Програмата започна во Оперативниот и тренинг центар на ПСС, каде што гостите се запознаа со капацитетите на службата, специјализираната спасителна опрема и возилата. Преку отворени разговори беа споделени искуства за организацијата на волонтерските спасителни служби, обуката на спасителите и начинот на дејствување при интервенции. Беше претставена и долгогодишната соработка со Алпинистичкиот клуб „Патагонија“ – Охрид, која има значајна улога во развојот и функционирањето на ПСС.

Заедничките активности продолжија на Галичица, со искачување на виа фератата „Доброја“, престој и ноќевање во планинската куќа „Спиридон“ и искачување на врвот Лако Сигној. Овие денови беа можност норвешките колеги непосредно да го запознаат теренот на кој дејствува нашата служба, но и да уживаат во природните убавини на планината. Заедничкиот престој донесе многу разговори, споделени искуства и нови пријателства.

Посетата на манастирскиот комплекс „Св. Наум“, панорамската прошетка со брод по Охридското Езеро, посетите на „Св. Богородица Заум“ и Музејот на вода во Градиште, како и прошетките низ Охрид, ја надополнија програмата со запознавање на богатото природно и културно наследство на регионот.

Особено нè радува што оваа средба отвори простор за продолжување на соработката. Беше договорена возвратна посета во Норвешка во периодот февруари–март 2027 година, кога нашите волонтери ќе имаат можност да се запознаат со организацијата, оперативните процедури и техниките што норвешките колеги ги применуваат при пребарување и спасување во зимски услови.

Им благодариме на нашите пријатели од Мере ог Ромсдал за посетата, отвореноста и споделените искуства. Заедничките денови во Охрид го зацврстија пријателството и поставија добра основа за идни средби, учење и заеднички активности.

Национална годишна конференција за планинско спасување

Во саботата (28.02.2026) на Попова Шапка се одржа Националната годишна конференција за планинско спасување, на која со свои претставници учествуваа сите организации за планинско спасување од државата, членки на Националниот Сојуз за Планинско Спасување.
Целта на конференцијата беше анализа на сработеното во изминатата година, размена на искуства меѓу организациите, како и отворање дискусија за предизвиците со кои секојдневно се соочуваат спасувачките тимови.
Со особено задоволство, пред присутните беше презентиран и проектот „Волонтери во акција за безбедност на луѓето и заштита на природата“, со кој НСПС значително ќе го зајакне материјално техничкиот капацитет за спроведување на обуките за спасувачи, но и за оперативно делување во Полошкиот и Југозападниот регион од државата. Проектот е финансиран од ЕУ ИПА 3 програмата за прекугранична соработка со Албанија, а НСПС овој проект го спроведува во партнерство со Црвен крст Охрид и Национален парк Галичица од македонска страна и Федерацијата за планинарство и туризам и општина Пеќин од албанска страна. Вкупниот буџет на проектот изнесува 796.000 евра.
Традиционално, во рамки на конференцијата беше одржана и презентација за најновите случувања и препораки на International Commission for Alpine Rescue (ICAR), проследена со потсетување и практична демонстрација на дел од клучните насоки за безбедно и ефикасно изведување на спасувачките операции.
Оваа година, практичниот дел беше посветен на личната безбедност на спасувачите во зимски услови – задолжителната и дополнителната опрема за лична заштита, како и специјализираните средства за безбеден транспорт на повредени лица во снежни планински услови.
Во рамки на настанот се одржа и редовното годишно собрание, на кое беа усвоени извештаите за работата на Сојузот во изминатата година, како и планот и програмата за 2026 година.
Како клучен приоритет и понатаму остануваат континуираната доедукација и професионална надградба на волонтерите во согласност со меѓународните стандарди, доопремувањето на организациите со современа специјализирана опрема, како и интеграцијата на НСПС во државниот систем.
Нашата заедничка цел е јасна – обезбедување брза, ефикасна и професионална Планинска спасителна служба на територијата на целата држава, во согласност со меѓународната пракса и препораките на ICAR.

Значајна средба и заедничка теренска активност со раководството на МВР и СВР Охрид

Минатиот викенд, Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид реализираше значајна заедничка теренска активност со повеќе од сто полициски службеници од СВР Охрид, со кои континуирано соработува при спасувачки интервенции на планински и тешко пристапни терени. Активноста беше организирана во форма на еднодневен планински марш, со цел унапредување на меѓусебната координација, довербата и тимската подготвеност.

На настанот присуствуваа началникот на СВР Охрид, г-дин Игор Смилевски, раководството на СВР Охрид, како и директорот на Бирото за јавна безбедност при Министерство за внатрешни работи, г-дин Александар Јанев. Во рамки на посетата, директорот на Бирото претходниот ден го посети Оперативниот и Тренинг центар на Планинската спасителна служба во Охрид, како и спасителната станица во Планинската куќа „Спиридон“ на Галичица.

Посетата овозможи директен увид во инфраструктурата, о

премата и организациската поставеност на спасителните тимови, кои иако функционираат на волонтерска основа, претставуваат важен дел од системот за спасување и превентивно делување во планинските подрачја.

Претседателот на Национален сојуз за планинско спасување, Антонио Додевски, ги презентираше структурата и капацитетите на НСПС, при што беше истакната потребата од понатамошно унапредување на координацијата, реализација на заеднички обуки и воспоставување стандардизирани протоколи за интервенција.

Оваа активност претставува значаен чекор кон зголемување на ефикасноста и подготвеноста при спасувачки операции, со заедничка цел – унапредување на безбедноста на граѓаните и посетителите во планинските и руралните подрачја.

Едукативна посета на децата од „Полетарче“ во Оперативниот центар на Планинската спасителна служба

Во духот на дружење, игра, забава и спорт, децата кои ја следат програмата во едукативниот центар „Полетарче“ при Црвен крст Охрид го одржаа последниот час од пролетниот циклус на Програмата за подготовка на деца за во училиште во Оперативниот центар на Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид.

За време на посетата, децата имаа можност одблиску да се запознаат со работата на планинските спасители и со улогата на Планинската спасителна служба во заштитата и спасувањето во планински и тешко пристапни подрачја. Нивното љубопитство беше задоволено преку кратки видео-презентации од реални спасителни акции, како и преку практична презентација на дел од опремата што се користи при интервенции.

Посебен интерес кај најмладите предизвика демонстрацијата на основни техники за искачување на вештачката карпа, каде децата, соодветно на нивната возраст, имаа можност да се запознаат со елементарните принципи на безбедно движење и користење на заштитна опрема.

Оваа едукативна активност претставува пример за успешна соработка помеѓу едукативните програми на Црвен крст Охрид и Планинската спасителна служба, со цел развивање на свеста кај децата за безбедност, тимска работа и почит кон природата уште од најрана возраст.

Промотивен настан во Грамш, Р. Албанија

На 04.10.2022 година, во организација на општина Грамш се одржа промотивен настан за презентација на активностите спроведени во рамки на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“, финансиран од ЕУ програмата за прекугранична соработка меѓу Република Северна Македонија и Република Албанија.

Проектот го спроведува Црвен крст Охрид во партнерство со општините Дебрца од РСМ, општина Грамш од Р. Албанија и Алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА Охрид.

Настанот се одржа во дворот на противпожарната единица во Грамш, каде беа презентирани отворената гаража за противпожарните возила, донираните возила, опремата за спасување и моторниот чамец, со кои значително се подобрува капацитетот и подготвеноста на единицата за делување на тешко пристапни терени.

Во рамки на овој проект од страна на Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид за потребите на Противпожарната единица од Грамш беа спроведени повеќе обуки за спасување нетехнички терен и обуки за ракување со донираната опрема за спасување.

Пред присутните гости свое обраќање имаа г-дин Клодијан Таче, Градоначалник на Општина Грамш, г-дин Бесијан Ајази, пратеник од Грамш, г-ѓа Холта Комино, Генерален Директор на противпожарната служба и г-дин Антонио Додевски, раководител на проектот, кои го изразија своето задоволство од успешната реализација на овие активности во Р. Албанија, и упатија благодарност за досегашната соработка.

 

Презентација на новата Планинска куќа Брежани

Изминатата недела во селото Брежани, општина Дебрца, беше отворена Планинската куќа Брежани, која всушност е реконструкција на старата училишна зграда и нејзина адаптација во планинарски дом.

 

 

 

 

Реконструкцијата е извршена во рамки на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“, финансиран од Европската Унија, преку програмата за прекугранична соработка со Албанија, а проектот е реализиран од страна на Црвен крст Охрид во партнерство со општините Дебрца од РСМ и Грамш од Р. Албанија и Алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА Охрид.

Пред присутните гости свое обраќање имаа г-динот Зоран Ногачески, Градоначалник на Општина Дебрца, г-дин Сашо Точков, Претседател на Црвен крст Охрид, и г-дин Антонио Додевски, раководител на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“, истакнувајќи го своето задоволство од оваа исклучително успешно реализирана активност и воедно изразувајќи надеж за реализација на што повеќе проекти кои ќе придонесат за развој на авантуристичкиот туризам, користејќи го огромниот потенцијал што овој регион го поседува.

Панел дискусија: Предизвици и современи трендови во планинското спасување во Европа

Минатата недела, во Охрид се одржа панел дискусија, на која за прв пат, пред високи претставници на државните институции, се дискутираше на тема планинско спасување, меѓународни стандарди на ова поле, како и неопходност од институционално и системско решавање на ова прашање во државата и прекуграничниот регион, како предуслов за развој на авантуристичкиот туризам и безбедноста на граѓаните.

На панелот, покрај Министерката за одбрана на РСМ, г-ѓа Славјанка Петровска, директорот на Центарот за управување со кризи г-дин Стојанче Ангелов и градоначалниците на Охрид, г-дин Кирил Пецаков и на општина Грамш, Р. Албанија, г-дин Клодиан Таче, присуствуваа и високи претставници на Министерствата за внатрешни работи и одбрана, воздухопловните единици, специјалните полициски и воени единици, Агенцијата за цивилно воздухопловство, Дирекцијата за заштита и спасување, противпожарни единици, како и голем број доброволни здруженија.

Присутните имаа ретка прилика детално да се запознаат со системот за планинско спасување во Република Хрватска, директно од првиот човек на ХГСС, г-динот Јосип Граниќ, кој на одличен начин ја презентираше „тајната на успехот“ на Хрватската Горска Служба за Спасување, која во моментот е една од најдобрите во Европа. Тој на присутните, преку примери и конкретни бројки, ги презентираше значењето и улогата на ХГСС, како основна оперативна сила во системот за цивилна заштита во Хрватска, која со своите 1200 високо обучени и опремени волонтери, распоредени во 25 станици низ државата, 24 часа, 7 дена во неделата, се грижи за безбедноста на граѓаните и бројните туристи.

Исто така, г-динот Граниќ ја потенцираше важноста од постоењето на посебниот закон за ХГСС, со кој во целост се уредени улогата, правата и должностите на припадниците, но и финансирањето и соработката со останатите државни институции. Посебно го нагласи концептот на волонтерската организација на службата, кој се применува во 95% од земјите во Европа, а се карактеризира со голема ефикасност, економичност и мобилност, особено во случаи кои налагаат вклучување на голема бројка на луѓе и траат подолго време, за што како пример го наведе последниот случај со авионската несреќа во Хрватска, каде повеќе од 250 припадници на ХГСС, два дена беа вклучени на терен и ја менаџираа потрагата по спортскиот воздухоплов, во услови на комплексен планински терен и слаба видливост. Меѓу другото, г-динот Граниќ ја потенцираше важноста за строго придржување до меѓународните стандарди и препораките на ICAR (International Commission for Alpine Rescue), без кои кажа дека е невозможно организирање на современа служба.

Од страна на г-динот Костантин Циривири, реномиран домашен експерт во областа на алпинизмот, планинскиот туризам и спасувањето на планина, беа презентирани основните елементи од студијата за организација на Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид, изработена во 2019 година, како и значајните резултати постигнати во изминатите 3 години од делувањето на ПСС во прекуграничниот регион. ПСС како единствена ваква служба во моментов, која за граѓаните и посетителите на регионот, обезбедува 24 часовна услуга, 7 дена во неделата, согласно европските стандарди и препораки на ИКАР, претставува одличен пример за ефикасно организирање и уредување, кој лесно може да се примени и во останатите региони. Но, проблемот со финансиската одржливост и понатаму останува нерешен, иако во студијата направени се детални прогнози и предлози за креирање на економичен годишен буџет, кој предвидува вклученост на општините од регионот со минимални буџетски средства во висина од 0,26% до 0,6% од нивните годишни буџети (зависно од општината), кои за жал, до сега не изразија подготвеност за нивно обезбедување.

Примерот на ПСС, укажува на тоа дека непостоењето на соодветно законско решение, е сериозна пречка за креирање на ефикасен државен систем за спасување на планина, по примерот на Хрватска, што ги обесхрабрува волонтерите, и наместо постојан раст, резултира со губење на ентузијазмот и желбата да се даде максимум за заедницата. Г-динот Циривири, потенцираше дека проценките од студијата, како и три годишните анализи на резултатите од делувањето на ПСС Охрид, претставуваат одлична база, врз основа на која се прават организациските шеми и моделот за делување на Националниот Сојуз за Планинско Спасување, кој во блиска иднина, преку соодветно законско решение и во соработка со останатите државни институции, ќе може ефикасно да организира државна оперативна структура, подготвена за делување во сите региони на државата, но и прекугранично, во соседна Албанија, доколку има потреба.

Министерката за одбрана, г-ѓа Славјанка Петровска, ги информираше учесниците на панелот за процесот на реформи во цивилната заштита, кој е веќе започнат и до септември треба да биде презентиран новиот концепт и изрази подготвеност за отворање на прашањето за законско уредување на планинското спасување, по примерот на Хрватска, кој секако ќе биде и составен дел од новиот систем за цивилна заштита во државата.

Панел дискусијата беше  организирана во рамки на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“, кој е финансиран од ЕУ, ИПА програмата за прекугранична соработка со Албанија и Министерството за локална самоуправа на РСМ, а домаќини на истиот беа Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид, Националниот Сојуз за Планинско Спасување и Алпинистички клуб Патагонија Охрид.

 

Организирана промотивна снежна авантура на Галичица

Иако сме веќе длабоко навлезени во пролетта, одличните снежни услови на Галичица ни овозможија прекрасно снежно другарување со младите волонтери од Црвен крст Охрид и Атлетскиот клуб Охрид трчаТ, како и со  нивните родители. Изминатиот викенд, во регионот околу планинската куќа Спиридон на Галичица, членовите на алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА од Охрид и Планинската Спасителна Служба имаа можност на повеќе од 30 присутни, промотивно да им организираат незаборавни снежни авантури, кои покрај забавен, имаат и едукативен карактер.

Имено, станува збор за промоција на „Мобилен зимски авантуристички парк“, нова содржина која  Алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА Охрид во иднина ќе ја нуди на посетителите во околината на планинската куќа Спиридон на Галичица, кај ново изградениот планинарски дом во Брежани, општина Дебарца, но и на други локации во регионот, погодни за таа намена.

За потребите на оваа нова туристичка содржина, во рамки на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“ набавени се 30 комплети опрема, кои содржат дрезги за движење во длабок снег, камашни, лопати за снег, лавински сонди, како и сетови за изучување и истражување на снежната покривка. Во комбинација со вештините на алпинистите од клубот, оваа опрема на посетителите ќе им овозможи незаборавни авантури, кои можат да бидат еднодневни со претежно забавен карактер до повеќедневни едукативни.

Промотивната активност, како и целокупната опрема за потребите на алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА, е финансирана од ЕУ, ИПА програмата за прекугранична соработка со Албанија и Министерството за локална самоуправа и има за цел збогатување на туристичката понуда во регионот, проширување на туристичката сезона, обезбедување одржливост на клупските активности, како и пример за креирање на нови содржини кои овозможуваат одржливо искористување на природата во заштитените подрачја и националните паркови.

Промоција на новите специјализирани возила и опрема за спасување во зимски услови (Видео и фото)

Денес, на охридската ривиера, беа промовирани новите специјализирани возила и опрема за спасување во зимски услови, наменети за потребите на Планинската Спасителна Служба при Црвен крст Охрид и Алпинистичкиот клуб ПАТАГОНИЈА од Охрид, како и за локалните тимови од општините Дебрца  и Грамш. Опремата е набавена со финансиски средства од Европската Унија, преку ИПА програмата за прекугранична соработка со Албанија, во рамки на проектот „Нови можности за безбеден зимски авантуристички туризам“.

Со овие возила и опрема, Планинската Спасителна Служба го заокружува процесот на опремување за комплетна мобилност во сите годишни времиња и метеоролошки услови, а со опремувањето на локалните тимови во Општините Дебрца и Грамш, значително се проширува територијалниот опфат и ефикасноста на спасителните операции во иднина.

На промоцијата, свои обраќања имаа Претседателот на Црвен крст Охрид, Г-дин Сашо Точков, Министерот за локална самоуправа на РСМ Г-дин Горан Милевски и Евроамбасадорот во РСМ Н.Е. Дејвид Гир, кои изразија задоволство од успешноста на проектите со кои се воспостави оваа регионална Планинска Спасителна Служба согласно највисоките меѓународни стандарди и ја потенцираа важноста од активно вклучување на локалните самоуправи во нејзината идна одржливост.

По официјалниот дел, гостите имаа можност да ги разгледаат возилата и опремата, придружувани од припадниците на ПСС, а високите претставници на Центарот за Управување со Кризи, Дирекцијата за Заштита и Спасување, Единицата за Специјални Задачи при МВР, Хеликоптерското одделение при МВР и Военото Воздухопловство, го посетија оперативниот и тренинг центар на Планинската Спасителна Служба и разговараа за продлабочување на соработката, со цел поголема ефективност на спасителните операции во иднина, не само во охридскиот регион, туку и пошироко.

Во оваа прилика, сакаме да изразиме особена благодарност до Делегацијата на Европската Унија во РСМ и Министерството за Локална самоуправа, не само за финансиската поддршка, туку и за заложбите и активната вклученост во процесот за интеграција на ПСС во државниот систем за заштита и спасување, како и во напорите за ефикасно и брзо прекугранично делување.