Националниот сојуз за планинско спасување на Светскиот конгрес на ИКАР 2026 во Инсбрук

НСПС, кој од 2023 година е полноправна членка на ИКАР со највисокиот статус на членство – категорија А, преку учеството на конгресот продолжува да ја зајакнува соработката со меѓународната спасувачка заедница и да ги следи современите практики во планинското спасување.

Програмата опфати стручни предавања, работилници и практични демонстрации од областа на копненото, воздушното и лавинското спасување, спасувањето со кучиња и ургентната планинска медицина. Во фокусот беа примената на современи технологии и дронови, унапредувањето на спасувачките техники, медицинското згрижување на повредените и анализата на сложени спасувачки операции. Конгресот воедно овозможи размена на искуства и дискусии за развојот и усогласувањето на меѓународните стандарди и препораки.

Практичниот дел, организиран во алпскиот амбиент над Инсбрук, овозможи непосредно запознавање со современи спасувачки техники, хеликоптерски операции и специјализирана опрема. Преку демонстрациите и размената на практични искуства, учесниците имаа можност да се запознаат со пристапите што ги применуваат спасувачките тимови во различни земји.

Паралелно со конгресната програма се одржа и саем на опрема за планинско спасување, на кој водечките светски производители ги претставија своите најнови производи, технологии и иновативни решенија.

Учеството на вакви меѓународни собири е значајно за континуираното унапредување на знаењата и вештините на спасувачите и за примената на препораките на ИКАР во домашни услови. За Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид, овие насоки се особено важни за подобрување на оперативната подготвеност и квалитетот на спасувачките интервенции.

Размената на знаења и зајакнувањето на меѓународната соработка придонесуваат кон заедничката цел – развој на современ, ефикасен и национално организиран систем за планинско спасување во Македонија, усогласен со стандардите и препораките на ИКАР.

TWINNING OHRID – MØRE OG ROMSDAL: Размена на искуства и зајакнување на пријателството

Од 15 до 20 септември 2026 година, Црвен крст Охрид и Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид беа домаќини на колегите од Службата за пребарување и спасување при Норвешкиот црвен крст од Мере ог Ромсдал. Посетата се реализираше во рамките на партнерската соработка „Twinning Ohrid – Møre og Romsdal“, со цел размена на искуства, меѓусебно запознавање и продлабочување на соработката меѓу волонтерите и спасителите.

Програмата започна во Оперативниот и тренинг центар на ПСС, каде што гостите се запознаа со капацитетите на службата, специјализираната спасителна опрема и возилата. Преку отворени разговори беа споделени искуства за организацијата на волонтерските спасителни служби, обуката на спасителите и начинот на дејствување при интервенции. Беше претставена и долгогодишната соработка со Алпинистичкиот клуб „Патагонија“ – Охрид, која има значајна улога во развојот и функционирањето на ПСС.

Заедничките активности продолжија на Галичица, со искачување на виа фератата „Доброја“, престој и ноќевање во планинската куќа „Спиридон“ и искачување на врвот Лако Сигној. Овие денови беа можност норвешките колеги непосредно да го запознаат теренот на кој дејствува нашата служба, но и да уживаат во природните убавини на планината. Заедничкиот престој донесе многу разговори, споделени искуства и нови пријателства.

Посетата на манастирскиот комплекс „Св. Наум“, панорамската прошетка со брод по Охридското Езеро, посетите на „Св. Богородица Заум“ и Музејот на вода во Градиште, како и прошетките низ Охрид, ја надополнија програмата со запознавање на богатото природно и културно наследство на регионот.

Особено нè радува што оваа средба отвори простор за продолжување на соработката. Беше договорена возвратна посета во Норвешка во периодот февруари–март 2027 година, кога нашите волонтери ќе имаат можност да се запознаат со организацијата, оперативните процедури и техниките што норвешките колеги ги применуваат при пребарување и спасување во зимски услови.

Им благодариме на нашите пријатели од Мере ог Ромсдал за посетата, отвореноста и споделените искуства. Заедничките денови во Охрид го зацврстија пријателството и поставија добра основа за идни средби, учење и заеднички активности.

За првпат употребено беспилотно летало во акција за пребарување на исчезнато лице

Вчера, во 21:40 часот, Оперативниот центар на Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид прими повик за потрага по повозрасен сограѓанин кој, од засега непознати причини, се упатил кон Студенчишкото Блато.

Поради исклучително тешките услови на теренот – густа вегетација, кал и ноќни услови – во акцијата за првпат беше употребено специјализираното беспилотно летало DJI Mavic 3T, опремено со термална камера. Оваа современа опрема, која неодамна ја набави Црвен крст Охрид, е наменета за операции за пребарување и спасување на изгубени и исчезнати лица на тешко пристапни терени, како и за откривање активни жаришта при шумски пожари на непристапни планински подрачја, кои тешко можат да се забележат со голо око.

Дронот е набавен со финансиска поддршка од Prespa Ohrid Nature Trust (PONT), во рамките на проект што Црвен крст Охрид го спроведува во партнерство со Урсус Спелеос – Скопје и Национален парк Галичица, а кој е насочен кон намалување на последиците од климатските промени и јакнење на капацитетите за одговор при природни непогоди.

Акцијата беше успешно завршена во 23:15 часот со пронаоѓање на лицето, кое, за среќа, беше неповредено.

Во акцијата, покрај спасителите од Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид, учествуваа и припадници на ТППЕ Охрид, како и членови на семејството на исчезнатото лице.

Упатуваме благодарност до сите учесници за нивната брза реакција, професионалност и одлична координација, кои придонесоа акцијата да заврши успешно.

Охрид беше домаќин на третата регионална средба на службите за планинско спасување од Балканот

Во периодот од 16 до 19 април 2026 година, во Охрид се одржа значајна регионална средба на службите за планинско спасување кои се членки на Меѓународната комисија за алпско спасување – ICAR (International Commission for Alpine Rescue).

На настанот учествуваа раководствата на националните организации од Македонија, Словенија, Хрватска, Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора, Косово, како и претставници од Албанија, кои активно работат на исполнување на условите за полноправно членство во ICAR.

Средбата претставуваше одлична можност за размена на искуства, усогласување на ставови и унапредување на регионалната соработка во областа на планинското спасување. Посебен акцент беше ставен на потребата од силни, единствени и институционално препознаени национални системи, наместо фрагментирани структури, како и на значењето од стабилна финансиска и законска поддршка од државите.

Во своето обраќање, Г-дин Грегор Долинар, претседател на словенечкиот сојуз за планинско спасување и член на Управниот одбор на ICAR, ги информираше присутните за најновите ставови на ICAR, според кои во иднина ќе бидат значително заострени критериумите за прием на нови организации. Согласно новите насоки, идните членки ќе треба да исполнуваат повисоки професионални стандарди, а како еден од клучните предуслови ќе биде тие да делуваат како единствени национални организации во своите држави.

Г-дин Долинар истакна и дека ICAR ќе обезбедува поголема административна и стручна поддршка за организациите од регионот, особено во земјите каде сè уште недостига соодветна законска рамка за планинско спасување. Беше нагласено дека ова не е само локален предизвик, туку и регионално и европско прашање, имајќи предвид дека сè повеќе туристи од Европа и светот ги посетуваат планините на Балканот.

Претставниците од Словенија и Хрватска ги споделија своите позитивни искуства од модели во кои планинските спасителни служби се законски уредени, централизирани и системски финансирани, посочувајќи дека таквиот пристап носи поголема ефикасност, безбедност и професионалност.

Во рамки на средбата беше истакнато и дека климатските промени, растот на туризмот и сè поголемата посетеност на планинските подрачја бараат уште посилни и подобро подготвени служби за спасување низ целиот регион.

Националниот сојуз за планинско спасување на Македонија, како домаќин на настанот, ги презентираше сопствените капацитети, досегашните достигнувања и тековните проекти поддржани од ЕУ ИПА програмата за прекугранична соработка меѓу Македонија и Албанија, со кои значително се унапредуваат техничките и човечките ресурси на спасителните служби во Северна Македонија и Албанија.

Во рамки на програмата беше организирана и посета на Нуркачкиот центар Амфора, долгогодишен и значаен партнер на Црвен крст Охрид во операциите за спасување на вода, како и на Планинската куќа Спиридон, управувана од Алпинистички клуб ПАТАГОНИЈА, која има важна улога како спасителна станица на територијата на Национален парк Галичица и претставува значаен логистички пункт за интервенции и обуки во планински услови.

Особено беше нагласено дека во земјава постои сериозен потенцијал, стручни и мотивирани волонтери, но дека е неопходно нивното формално препознавање и интегрирање во националниот систем за заштита и спасување.

Средбата заврши со заеднички заклучок дека ваквите регионални состаноци имаат огромно значење за безбедноста на граѓаните, развојот на службите и меѓусебната поддршка, а домаќинството за следната година го презедоа колегите од Босна и Херцеговина.

Голема благодарност до сите учесници, партнери и поддржувачи кои придонесоа Охрид повторно да биде центар на регионалната соработка и безбедност.

Национална годишна конференција за планинско спасување

Во саботата (28.02.2026) на Попова Шапка се одржа Националната годишна конференција за планинско спасување, на која со свои претставници учествуваа сите организации за планинско спасување од државата, членки на Националниот Сојуз за Планинско Спасување.
Целта на конференцијата беше анализа на сработеното во изминатата година, размена на искуства меѓу организациите, како и отворање дискусија за предизвиците со кои секојдневно се соочуваат спасувачките тимови.
Со особено задоволство, пред присутните беше презентиран и проектот „Волонтери во акција за безбедност на луѓето и заштита на природата“, со кој НСПС значително ќе го зајакне материјално техничкиот капацитет за спроведување на обуките за спасувачи, но и за оперативно делување во Полошкиот и Југозападниот регион од државата. Проектот е финансиран од ЕУ ИПА 3 програмата за прекугранична соработка со Албанија, а НСПС овој проект го спроведува во партнерство со Црвен крст Охрид и Национален парк Галичица од македонска страна и Федерацијата за планинарство и туризам и општина Пеќин од албанска страна. Вкупниот буџет на проектот изнесува 796.000 евра.
Традиционално, во рамки на конференцијата беше одржана и презентација за најновите случувања и препораки на International Commission for Alpine Rescue (ICAR), проследена со потсетување и практична демонстрација на дел од клучните насоки за безбедно и ефикасно изведување на спасувачките операции.
Оваа година, практичниот дел беше посветен на личната безбедност на спасувачите во зимски услови – задолжителната и дополнителната опрема за лична заштита, како и специјализираните средства за безбеден транспорт на повредени лица во снежни планински услови.
Во рамки на настанот се одржа и редовното годишно собрание, на кое беа усвоени извештаите за работата на Сојузот во изминатата година, како и планот и програмата за 2026 година.
Како клучен приоритет и понатаму остануваат континуираната доедукација и професионална надградба на волонтерите во согласност со меѓународните стандарди, доопремувањето на организациите со современа специјализирана опрема, како и интеграцијата на НСПС во државниот систем.
Нашата заедничка цел е јасна – обезбедување брза, ефикасна и професионална Планинска спасителна служба на територијата на целата држава, во согласност со меѓународната пракса и препораките на ICAR.

Евакуација на принудно слетан параглајдерист на Галичица

Ова е првата интервенција на Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид во 2026 година.

Во текот на вчерашниот ден, во 15:10 часот, оперативниот центар на Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид прими повик од параглајдинг заедницата со информација дека параглајдерист кој полетал од превојот Баба на планината Галичица, поради неповолни воздушни струења, не бил во можност да продолжи кон вообичаените слетишта на охридската страна.

Како резултат на тоа, пилотот извршил принудно, но безбедно слетување на висорамнината Суво Поле, во централниот дел на Галичица. Поради непроодноста на теренот, големите снежни наноси и значителната оддалеченост од најблискиот пристапен пат, беше побарана интервенција од Планинската спасителна служба.

Веднаш по приемот на повикот, еден тим на ПСС се упати на терен со специјално теренско возило АТВ, опремено со гасеници за движење во снежни услови. И покрај отежнатите услови и ноќното време, во 16:50 часот спасителниот тим успешно пристигна до локацијата, по што параглајдеристот беше безбедно евакуиран и транспортиран до возилото и неговите колеги со кои заедно изведувал летови на Галичица.

Интервенцијата заврши без повреди и без дополнителни компликации.

Апел за зголемена внимателност

Планинската спасителна служба уште еднаш апелира до сите љубители на планинските и воздушните активности за зголемена претпазливост во зимскиот период, имајќи ги предвид дополнителните фактори на ризик – краткиот ден, ниските температури и снежната покривка кои доминираат во планинските подрачја.

Потсетуваме на неопходноста од:

  • почитување на правилата и условите на планината,
  • користење соодветна и комплетна опрема,
  • носење мобилен телефон со полна батерија за навремено известување во случај на потреба.

Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид останува постојано подготвена да помогне, но безбедноста секогаш треба да биде на прво место.

Започнуваме ново поглавје: „Волонтери во акција за безбедност на граѓаните и заштита на природата“

На 1 декември 2025 година, во 11:00 часот, во Оперативниот и тренинг центар на Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид, официјално беше означен почетокот на новиот циклус проекти финансирани во рамки на IPA III Програмата за прекугранична соработка Северна Македонија – Албанија.

Настанот беше значаен не само како формален почеток на имплементацијата, туку и како симбол на доверба, партнерство и заедничка визија за побезбеден и поодржлив регион.

Со поздравни обраќања на министерот за локална самоуправа на Република Северна Македонија, г-дин Златко Перински, амбасадорот на Европската Унија во Република Северна Македонија, г-дин Михалис Рокас, генералниот директор на Државната агенција за стратешко програмирање и координација на помош во Република Албанија, г-ѓа Еридана Чано, како и градоначалниците на општините Охрид и Крушево, г-дин Кирил Пецаков и г-дин Нико Чонески, беше нагласено значењето на прекуграничната соработка како двигател на развојот, безбедноста и европската интеграција.

Со свеченото потпишување на договорите за национално кофинансирање помеѓу Министерството за Локална Самоуправа и носителите на проектите, како и договорот помеѓу Министерството и Албанската агенција за стратешко програмирање и координација на помош, формално започна новата фаза на имплементација.

Еден од проектите што започнува со реализација е „Волонтери во акција за безбедност на граѓаните и заштита на природата“ – иницијатива што за нас претставува повеќе од проектна активност. Таа претставува инвестиција во луѓето кои први реагираат кога безбедноста е загрозена, во волонтерите кои со знаење, храброст и посветеност спасуваат човечки животи и ја штитат природата.

Проектот, со вкупна вредност од 796.000 евра, од кои 85% се обезбедени од Европската Унија, ќе се реализира во следните 30 месеци во партнерство помеѓу Црвен крст Охрид како водечки апликант, Националниот сојуз за планинско спасување, Националниот парк Галичица, Општина Пеќин и Албанската федерација за планинарство и планински туризам.

Во рамки на проектот ќе се инвестира во инфраструктура, современа спасувачка опрема, заеднички обуки според меѓународни стандарди, брз и безбеден медицински транспорт на пациенти преку Охридското Езеро и подобра заштита на природните подрачја во прекуграничниот регион.

Паралелно, започнува и проектот „Крушево и Елбасан – Патување во природа и авантура“, насочен кон одржлив туристички развој и зајакнување на регионалната туристичка понуда, со што дополнително се потврдува дека прекуграничната соработка претставува заеднички пат кон напредок.

За нас, овој почеток не е само административен чекор. Тој е потврда дека институциите, локалните власти и волонтерските организации можат заедно да градат систем кој ќе биде побрз, поефикасен и посигурен за сите граѓани и посетители.

Продолжуваме со истата енергија и посветеност – во служба на луѓето, во служба на природата и во служба на животот.

5 години Национален Сојуз за Планинско Спасување!

На 26 октомври 2020 година, во Охрид, во услови на глобалната ковид-пандемија и бројни ограничувања, беше основан Националниот сојуз за планинско спасување (НСПС). Претставници на седум организации, со повеќе од 25 години искуство во развојот на планинското спасување на локално и регионално ниво, се обединија околу заедничка визија – создавање единствена национална служба за планинско спасување во Македонија, усогласена со меѓународните стандарди и препораките на ICAR – International Commission for Alpine Rescue.

Богатото искуство на основачите, стекнато преку алпинистички активности, инструкторска работа и управување со донаторски проекти, како и членството на здружението АСКЛЕПИЈ во ICAR од 2016 година, беа силна основа за пат кој беше јасно препознаен како долг и предизвикувачки, но неопходен за изградба на ефикасен и одржлив систем за спасување на човечки животи.

Во 2022 година, кон Сојузот се приклучија уште пет организации од различни делови на државата, со што НСПС денес обединува 12 организации и повеќе од 250 активни волонтери, присутни во Скопје, Тетово, Маврово, Велес, Струмица, Штип, Кочани, Охрид и Вевчани – токму таму каде што безбедноста во планините е од клучно значење.

Со преносот на членството во ICAR во 2023 година, НСПС се стекна со А-категорија членство, како национална организација која ги покрива сите сегменти на планинското спасување, во согласност со структурата и комисиите на ICAR.

Во изминатите пет години, НСПС реализираше бројни билатерални и мултилатерални средби со спасувачки служби од регионот и потпиша договор за регионална соработка со партнерите од Словенија, Хрватска, Босна и Херцеговина, Србија и Црна Гора. Паралелно, беа воспоставени и значајни национални партнерства со Македонската алпинистичка федерација и Македонската асоцијација на интернационални водичи во планина, со цел унапредување на безбедноста во планинските спортови и туризмот.

Како симболичен, но исклучително значаен чекор по повод петгодишнината, неодамна беше потпишан договор за грант финансиран од Европската Унија преку ИПА III програмата за прекугранична соработка Македонија–Албанија. Проектот „Волонтери во акција за безбедност на луѓето и заштита на природата“ има за цел јакнење на кадровските и материјално-техничките капацитети на волонтерските спасувачки организации и обезбедување современа опрема за безбедно и ефикасно делување во комплексни услови.

По повод пет години од основањето, споделуваме и видео кое ја отсликува суштината на нашата мисија – континуирана едукација и надградба на волонтерите, нашата најголема вредност, сила и гордост.

Изразуваме искрена благодарност до сите членови, партнери и поддржувачи кои веруваат во оваа визија и активно придонесуваат кон нејзино остварување.

Продолжуваме со истата цел и енергија – во служба на луѓето и спасувањето на човечки животи.

Македонија и Словенија заедно за нови стандарди во планинското спасување

Во периодот од 25 до 28 септември 2025 година, во Охрид, Планинската спасителна служба имаше чест да биде домаќин на билатерална инструкторска средба помеѓу инструкторите на Национален сојуз за планинско спасување (НСПС) и претставници од инструкторскиот тим на Gorska Reševalna Zveza Slovenije.

Основната цел на средбата беше унапредување на соработката и размена на искуства во процесите за обука и сертификација на планински спасители во двете земји. Посебен фокус беше ставен на новата типизирана техника за техничко спасување, која од февруари 2025 година официјално се применува во Словенија. Овој современ пристап значително ги поедноставува процедурите при интервенции на комплексен терен, ја намалува потребната опрема и истовремено ја зголемува ефикасноста и безбедноста на спасителите, целосно усогласено со препораките на ICAR – International Commission for Alpine Rescue.

Новата техника овозможува и поефикасна организација на обуките, при што кандидатите за спасители во пократок временски период стекнуваат високо ниво на теоретски знаења и практични вештини, што директно придоне

сува за зголемена подготвеност и квалитет на интервенциите во реални услови.

Во рамки на зајакнатата регионална соработка, во април 2025 година беше потпишан регионален договор за соработка од страна на седум спасувачки служби од регионот, а во јули истата година НСПС и ГРЗС потпишаа и посебен билатерален договор. Со овој договор, НСПС доби право да ја имплементира словенечката типизирана техника во своите образовни и оперативни програми, како важен чекор кон воспоставување единствен национален стандард кој во иднина ќе го применуваат сите организации членки на НСПС.

Покрај работните сесии, средбата беше искористена и за заеднички теренски активности, вклучувајќи тренинзи на карпите во алпинистичкиот локалитет на Галичица, искачување на Виа фератата „Доброја“ и заедничко искачување на врвот Магаро, што дополнително придонесе за тимско поврзување и практична размена на искуства.

Гостите од Словенија беа сместени во Планинската куќа „Спиридон“ на Галичица и во Оперативниот и тренинг центар на Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид, за кои упатија искрени пофалби за нивната функционалност и условите за работа, како резултат на долгогодишниот волонтерски ангажман на Планинската спасителна служба и Алпинистички клуб Патагонија Охрид.

Планинската спасителна служба изразува искрена благодарност до колегите од Словенија за несебичното споделување на знаење и искуство. Веруваме дека оваа соработка претставува уште еден значаен чекор кон градење на силна, безбедна и ефикасна регионална мрежа на планински спасителни тимови.

Параглајдинг несреќа на Галичица – брза и сложена интервенција на ПСС

Вчера, околу 18:30 часот, оперативниот центар на Планинската спасителна служба при Црвен крст Охрид прими повик за помош од група параглајдеристи кои летале од падините на Галичица.

Тие пријавија дека нивен пријател, државјанин на Сојузна Република Германија, од засега непознати причини доживеал тежок пад од поголема височина на исклучително непристапен и карпест терен.

За среќа, во тој момент тројца спасители на Планинската спасителна служба се наоѓаа во Планинската куќа „Спиридон“, каде е лоцирана и спасителната станица на ПСС, опремена со специјализирана техничка опрема за интервенции во овој дел од планината. Веднаш по приемот на дојавата, екипата за помалку од 15 минути пристигна до местото на несреќата, изврши примарен преглед и имобилизација на повредениот, по што започна комплексна спасувачка операција и транспорт по стрмен и исклучително тежок терен.

Дополнителна отежнувачка околност претставуваа ноќните услови, во кои се одвиваше поголемиот дел од интервенцијата. И покрај тоа, по повеќе од еден час интензивни активности, во 20:20 часот повреденото лице беше безбедно евакуирано и спуштено до асфалтниот пат кај превојот Баба.

На локацијата, повредениот беше предаден на екипа на Итната медицинска помош од Охрид, по што веднаш беше транспортиран во Специјална болница за ортопедија и трауматологија „Св. Еразмо“. За жал, лекарските прегледи констатираа фрактури на пет пршлени во долниот дел од рбетот.

Планинската спасителна служба му посакува брзо и успешно опоравување на повредениот и упатува апел до сите посетители и љубители на планината за зголемена претпазливост и одговорно однесување при активности на отв

орено, особено во услови на променливо време и скратен дневен период.

ПСС останува постојано на располагање за помош и поддршка, но уште еднаш потсетува дека безбедноста секогаш треба да биде на прво место.